Wat is een AED? Betekenis, werking en wie hem mag gebruiken
Je ziet ze steeds vaker hangen: bij de sportclub, op kantoor, in een groene kast aan de gevel. Maar wat is een AED precies, waar staat de afkorting voor en hoe werkt zo'n apparaat? In dit artikel lees je het in gewone taal. Je leest ook waarom een AED zo belangrijk is bij een hartstilstand en wat je moet weten als je er zelf een wilt aanschaffen.
Kort gezegd: AED staat voor Automatische Externe Defibrillator. Het is een draagbaar apparaat dat bij een hartstilstand het hartritme analyseert en zo nodig een elektrische schok geeft om het hart weer in een normaal ritme te krijgen. Een AED geeft gesproken instructies en geeft alleen een schok als dat nodig is. Daardoor kan iedereen hem gebruiken, ook zonder medische kennis.
AED betekent Automatische Externe Defibrillator
De afkorting AED staat voor Automatische Externe Defibrillator. Elke letter zegt iets over wat het apparaat doet:
| Letter | Staat voor | Wat het betekent |
|---|---|---|
| A | Automatische | De AED analyseert zelf het hartritme en bepaalt of een schok nodig is. |
| E | Externe | Je gebruikt hem aan de buitenkant van het lichaam, met elektroden op de borstkas. |
| D | Defibrillator | Een apparaat dat met een elektrische schok een chaotisch hartritme kan stoppen. |
In het dagelijks leven wordt een AED ook wel hartstarter genoemd. Dat is eigenlijk niet helemaal juist, want een AED start geen stilstaand hart. Hij probeert een chaotisch hartritme te stoppen, zodat het hart de kans krijgt om weer normaal te gaan kloppen. Daarover lees je hieronder meer.
Wat een AED doet bij een hartstilstand
Bij een hartstilstand pompt het hart geen bloed meer rond. Vaak komt dat doordat de hartspier ongecontroleerd trilt in plaats van samentrekt. Dat heet ventrikelfibrilleren. Het hart staat dan niet stil, maar het pompt ook niet.
Een AED kan een gevaarlijke hartritmestoornis herkennen, zoals ventrikelfibrilleren. Met een elektrische schok probeert het apparaat deze ritmestoornis te beëindigen, zodat het hart weer effectief bloed kan rondpompen. Een schok is geen garantie op herstel. Daarom blijft reanimeren nodig, ook als de AED geen schok adviseert. Staat het hart al helemaal stil (een vlakke lijn), dan geeft de AED geen schok en begeleidt hij je bij de hartmassage.
Zo werkt een AED
Een AED is gemaakt voor mensen zonder medische achtergrond. Zodra je hem aanzet, hoor je gesproken instructies. Via twee elektroden op de borstkas meet de AED het hartritme. Daarna bepaalt hij zelf of een schok nodig is. Zo ja, dan geeft hij de schok of vraagt hij je op de knop te drukken. Tussendoor begeleidt hij je bij de hartmassage.
Een AED werkt dus altijd samen met reanimatie. De hartmassage houdt het bloed in beweging, de AED probeert het ritme te herstellen. Hoe je een AED stap voor stap gebruikt, lees je in AED gebruiken: wie mag het en hoe doe je het?
Een AED is iets anders dan een professionele defibrillator
Elke AED is een defibrillator, maar niet elke defibrillator is een AED. Het grote verschil zit in wie hem bedient:
| AED | Professionele defibrillator | |
|---|---|---|
| Voor wie | Iedereen, ook zonder medische kennis | Artsen, verpleegkundigen en ambulancepersoneel |
| Analyse en bediening | Analyseert zelf het hartritme en begeleidt je met gesproken instructies | Afhankelijk van het apparaat en de werkwijze van de hulpverlener |
| Waar | Kantoor, sportclub, school, thuis, buitenkast | Ziekenhuis en ambulance |
Er bestaat ook nog een ICD: een kleine defibrillator die bij iemand onder de huid wordt geplaatst. Ook die heeft niets met een AED aan de muur te maken.
Er zijn halfautomatische en volautomatische AED's
Bij een halfautomatische AED druk je na de waarschuwing zelf op de schokknop. Een volautomatische AED geeft de schok na een waarschuwing zelf. Beide typen analyseren het hartritme en geven alleen een schok als dat nodig is. Lees meer over het verschil tussen een halfautomaat en een volautomaat.
Daarnaast verschillen AED's in hoe ze je begeleiden. Sommige hebben een scherm met video, andere geven feedback op je hartmassage. In AED-merken vergeleken lees je waar de bekende merken om bekendstaan.
Iedereen mag een AED gebruiken
Iedereen mag een AED gebruiken, ook zonder medische kennis of reanimatiediploma. Het apparaat geeft gesproken instructies en analyseert zelf het hartritme. Daardoor is de bediening laagdrempelig. Bel bij een vermoedelijke hartstilstand altijd 112, start met reanimeren en volg de aanwijzingen van de AED en de meldkamer op.
Bij een hartstilstand telt elke minuut
Bij een hartstilstand is snelle hulp van levensbelang. Hoe eerder omstanders beginnen met reanimeren en een AED inzetten, hoe groter de overlevingskans. Vooral bij een schokbare hartritmestoornis is snelle defibrillatie belangrijk. Volgens HartslagNu daalt de overlevingskans met ongeveer 10 procent voor elke minuut zonder hulp. Een AED die direct beschikbaar is, kan daarom een groot verschil maken.
Hangt jouw AED op een plek waar iedereen erbij kan, meld hem dan aan bij HartslagNu. Burgerhulpverleners in de buurt kunnen hem dan ophalen bij een hartstilstand.
Een AED bestaat uit meer dan het apparaat
Een AED heeft een paar onderdelen die je moet kennen:
- Batterij. De gebruiksduur verschilt per AED-model. Houd de vervaldatum bij en vervang de batterij volgens de voorschriften van de fabrikant. Bekijk AED-batterijen.
- Elektroden. De plakkers voor op de borstkas. Controleer de houdbaarheidsdatum en vervang ze op tijd. Na gebruik vervang je ze altijd. Bekijk AED-elektroden.
- Statusindicator. Veel AED's voeren zelftests uit. Controleer de statusindicator volgens de handleiding. De betekenis van lampjes en meldingen verschilt per model.
- Kast, beugel of tas. Beschermt de AED en zorgt dat hij op een goed bereikbare plek hangt. Hangt hij buiten, kies dan een buitenkast met stroomvoorziening, verwarming en ventilatie. Die beschermt de AED tegen kou, hitte en vocht.
Lees ook hoe lang een AED meegaat en wanneer je onderdelen vervangt. Met een AED-servicecontract regelen wij de controle en houden we de vervaldata voor je bij.
Welke AED past bij jouw situatie
Iedereen mag een AED kopen. Welke het beste past, hangt af van waar hij komt te hangen en wie hem gebruikt:
- AED voor thuis: licht, eenvoudig en duidelijke instructies.
- AED voor bedrijven: betrouwbaar en goed te combineren met je BHV.
- AED voor sportverenigingen: robuust en bestand tegen weer en stof.
- AED voor scholen en kinderopvang: check hoe de AED bij kinderen werkt en welke elektroden je nodig hebt.
Wil je weten waar je op let bij de aanschaf? Lees dan AED aanschaffen: waar let je op? en wat kost een AED? Veel gemeenten geven ook subsidie voor een AED.
Vind de AED die bij je past
Twijfel je welke AED bij je past? Onze AED-keuzehulp helpt je in een paar stappen naar het juiste model. Bekijk alle modellen en actuele prijzen in ons AED-assortiment. Liever persoonlijk advies? Bel of mail gerust, we denken graag met je mee.
